Yıllık enflasyon, çift haneye yaklaşıyor Yeni Asır, 06.12.2011   Yıllık enflasyon, çift haneye yaklaşıyor   Enflasyon, Kasım'da TÜFE'DE yüzde 1.73 ile tahminlerin üzerinde açıklandı. Rakamlar yıllık bazda yüzde 9.48'e yükseldi Kasım'da tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) beklentilerin üzerinde açıklandı. Aylık yüzde 1.2 düzeyinde beklenen TÜFE yüzde 1.73 olarak hesaplanırken yıllık enflasyon yüzde 9.48'e çıktı. Kasımın zam şampiyonları, patlıcan (yüzde 67) ve domates (yüzde 48) TÜFE'nin en önemli nedeni olan gıdayı alt kaleminin yüksek çıkmasında rol alan ürünlerdendi.  Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Kasım'da Tüketici Fiyatları Endeksi'nin (TÜFE) yüzde 1.73, Üretici Fiyatları Endeksi'nin (ÜFE) ise yüzde 0.65 arttığını açıkladı. Yıllık enflasyon ise TÜFE'de yüzde 9.48, ÜFE'de yüzde 13.67 oldu. Yılın 11 ayında, TÜFE'de yüzde 9.82, ÜFE'de yüzde 12.20 oranında artış gerçekleşti. Kasım ayı itibariyle 12 aylık ortalamalara göre enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 6.13, üretici fiyatlarında yüzde 10.72 düzeyinde oldu. ZAMLAR DA ETKİLEDİ Veriler enflasyonun en önemli nedeninin gıda fiyatları olduğunu gösteriyor. Kasımda gıdada fiyat artışları yüzde 3.27 oldu. Bunun anlamı, yüzde 1.73 çıkan enflasyonun yarısının nedeni gıda. Diğer yarısında ise ağırlık iki kalemde; giyim ve alkollü içki-sigara. Verilere göre giyimdeki yüzde 5.59'luk artış TÜFE'ye 0.4 puanlık yükseliş yönünde katkı yaptı. 0.22 puanlık katkı ise vergilerdeki artışlarla fiyatların yüzde 3.69 yükseldiği içki ve sigaradan. Özetle, alt alta toplandığında 1.73 puanlık TÜFE'nin 1.49 puanını gıda, giyim ve sigara zamları ile açıklayabiliyoruz.  Kasımın zam şampiyonu ise patlıcan. Yüzde 66.88 ile şampiyon olan patlıcanı, yüzde 47.96 ile domates, yüzde 37.34 ile karnabahar, yüzde 27 ile çarliston biber izliyor. Fiyat artışında ilk 10'daki diğer ürünler ise giyim eşyaları. Merkez Bankası da son Para Politikası Kurulu raporunda özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarında yüksek oranlı bir artış beklediğini açıklamıştı. MB, bu artışın ikincil etkilerini engellemek için Ekim'de para politikasında sıkılaştırmaya gitmişti. FİYATI AZALANLAR Fiyatı en çok azalan ürünler arasında yer alan benzin (yüzde 1.72 düşüş), LPG (yüzde 3.25 düşüş) ulaştırma sektörünün Kasım'da eksi çıkmasına neden oldu ve enflasyonun daha yükselmesini engelledi. Bu arada üretici fiyatlarında (ÜFE) ise aylık artış beklentilerin altında; yüzde 0.65 geldi ve yıllık enflasyon yüzde 13.67 ile Ağustos 2008'den bu yana en yüksek yıllık düzeyi gördü. "Düşüş, 2012'nin ilk çeyreğinden sonra" Aralık 2010'da TÜFE yüzde 0.03 eksi çıkmıştı. Bu nedenle Kasım'da yıllık yüzde 9.48'e ulaşan TÜFE'nin yılı çift hanede bitirmesi büyük ihtimal. Merkez Bankası son tahminlerinde 2011'te yıl sonu TÜFE'nin yüzde 7.8-8.8 aralığında (orta noktası yüzde 8.3) olacağını açıklamıştı. TÜFE, Merkez Bankası'nın tahmin ettiği en yüksek değer olan yüzde 8.8 çıkması için Aralık ayında fiyatların yüzde 0.92 düşmesi gerekiyor. Oysa Merkez Bankası'nın son beklenti anketine göre piyasanın Aralık ayı enflasyon beklentisi yüzde 0.51. Eğer aylık TÜFE tahminler doğrultusunda gelirse yıllık TÜFE yüzde 10.38 ile yılı tamamlayacak. Tabii bu artışın içinde birkaç önemli unsurun olduğunu unutmamak gerekiyor. Bunlardan ilki TL'deki değer kaybı ve kurdan kaynaklanan geçişkenlik etkisi. Bugüne kadar kurdaki artışın fiyatlara geçişkenliğinin 4 puana yakın olduğu hesaplanıyor. Bir diğer etki ise sigara zamları. Enflasyona toplamda 2 puanlık etkisi olan bu zamlarla birlikte kur-vergi zammı 9.5 puanlık TÜFE'nin 6 puanını açıklanmasını sağlıyor. Analistler TÜFE'de en yüksek rakamların 2012'nin ilk aylarında görmesini beklerken, ilk çeyrek sonrası fiyatların ekonomideki yavaşlama ile birlikte hızla düşüşe geçeceğini tahmin ediyor. Memur ve emekliye ek zam Enflasyonda, son iki ayda üst üste yaşanan yüksek artış, memur ve emekliye ek zam yolunu açtı. Dün açıklanan oranla birlikte enflasyon artışı, hükümetin memur ve emekliye verdiği yıllık artışı geçti. Böylece Aralık ayı enflasyonu sıfır bile çıksa, memur ve emekliye yaklaşık yüzde 2.61 oranında enflasyon zammı verilecek. 2011 yılı için yüzde 4+4 oranında maaş artışı öngörülen memur ve emeklilerinin, fark alabilmeleri için TÜFE'nin ikinci altı ayda yüzde 4'ün üzerine çıkması gerekiyordu. Kasım enflasyonunda ortaya çıkan yüzde 1.73'lük artışla birlikte Temmuz-Kasım dönemi enflasyonu yüzde 6.61'e ulaştı. Böylece Aralık ayı enflasyonu yüzde sıfır bile çıksa, memur ve emekliler kendilerine verilen zammın üzerinde gerçekleşen enflasyon dolayısıyla yaklaşık yüzde 2.61'lik ek zam alacak. Ancak enflasyondaki yükselişin Aralık ayında da devam etmesi bekleniyor.