Sponsorluk İndirimi, şartları ve uygulama esasları-Cenk Uzelli   SPONSORLUK İNDİRİMİ, ŞARTLARI VE UYGULAMA ESASLARI   Sponsorluk harcamaları ile bağış ve yardımlar bazı esaslar dahilinde gelir ve kurumlar vergisinin matrahından indirim konusu yapılabilmektedir. Makalemizde ilk olarak amatör ve profesyonel spor dallarına yapılan sponsorluk harcamalarına ikinci bölümde ise kültürel sponsorluk harcamalarına değinilecektir.   I – SPORTİF FAALİYETLERLE İLGİLİ SPONSORLUK   A – GELİR VE KURUMLAR VERGİSİ BAKIMINDAN Gelir Vergisi Yasasının 89/8. Maddesi ve Kurumlar Vergisi Kanunun 10/1-b maddesine göre ”3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17.6.1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50'si.” gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi veya kurumlar beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirilebilir.               SPONSOR OLUNABİLECEK SPOR ALANLARI               3289 sayılı kanunun 5105 sayılı kanunla değişik ek:3’üncü maddesine göre;   -          Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü’nün yıllık faaliyet programında yer alan ulusal veya uluslararası gençlik ve spor organizasyonları, -          Sporcuların transfer bedelleri hariç olmak üzere spor kulüpleri ile federasyonların yıllık programlarında bulunan eğitim ve alt yapı faaliyetleri gibi sporun yaygınlaştırılması ve sporcuların desteklenmesine yönelik resmi sportif faaliyetleri, -          Kamu kurum ve kuruluşları ve yerel yönetimler ile spor kulüplerine ait gençlik ve spor tesislerinden genel müdürlükçe uygun görülenlerin yapımı, ikmali, bakımı, onarımı, -          Federasyonların ve spor kulüplerinin sportif hizmet ve faaliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli olan spor organizasyonları ile sportif araç, gereç ve malzemelerin temini, -          Ferdi lisanslı sporcuların, genel müdürlük veya federasyonlarca ferdi olarak katılmalarına izin verilen ulusal veya uluslararası organizasyonları, -          Türkiye milli olimpiyat komitesi ile Paralimpik Komitesinin sportif faaliyetlerine ilişkin hizmetleri,   kapsamında sponsorluk yapılabilir.               Ferdi veya takım sporcuları ile gençlik ve spor kulüpleri, ulusal veya uluslararası sportif faaliyetlerde; genel müdürlüğün belirleyeceği esaslar dahilinde reklam alabilirler.         YAPILABİLECEK SPONSORLUK HARCAMALARI         16.06.2004 gün ve 25494 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış olan Sponsorluk Yönetmeliği’ne göre yukarıda yazılı spor alanları ile ilgili olarak aşağıda belirtilen konularda yapılacak harcamalar sponsorluk harcaması sayılır.   -          Ulaşım harcamaları, -          İaşe ve ibate harcamaları, -          Ödüller ve promosyon ürünleri harcamaları, -          Reklam ve tanıtım harcamaları, -          Kırtasiye harcamaları, -          Sağlık ve sigorta harcamaları, -          Malzeme, araç, gereç alımı ile kiralama harcamaları, -          Tesis kiralama harcamaları, -          Genel müdürlükçe uygun görülen diğer harcamalar.   Spor tesislerinin yapımı ile ilgili her türlü proje genel müdürlükçe onaylandıktan sonra uygulamaya esas kabul edilir.                   Tesislerin yapımı, ikmali, bakımı ve onarımlarıyla ilgili kesin hesap, tasfiye ve kabul işlemleri ile ilgili uzman kişi, kurum veya kuruluşlarca hazırlanan belgeler genel müdürlükçe incelenip uygun görülmesi halinde işlerlik kazanır.               Yapılacak inşaatların teknik denetimi sponsorlarca uzman kişi ve kurumlara yaptırılarak hazırlatılan mali ve teknik belgeler 30 gün içinde genel müdürlüğe gönderilir.               1 NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİNDE SPONSORLUK HARCAMALARI   -          Sponsorluk hizmeti alan ile sponsor arasında her iki tarafın hak ve yükümlülüklerini içeren yazılı bir sözleşme yapılması gerekmekte olup sponsorlar ile sözleşme yapmaya sponsorluk hizmetini alan kişi, kurum veya kuruluş yetkilidir. Sözleşmede tarafların unvanı, adresleri, vergi kimlik numarası bilgileri ile, sponsorluğun konusu, başlama ve bitiş tarihleri vb. hususlar belirtilir.” -          Nakdi yapılan sponsorluk harcamalarında, banka dekontu veya bağışı alan kurumun tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre verdiği makbuzun mutlaka olması ve banka dekontunda mutlaka sponsorluk amaçlı verildiğinin yazılması gerekmektedir. -          Ayni verilen sponsorluk harcamalarında, “İşletmenin varlıklarından ayni olarak yapılan desteğin sponsorluk hizmetini alan kişi, kurum ve kuruluşlara teslim edilmesi halinde, teslimi yapılan değerler için fatura düzenlenmesi; faturada, teslimin sponsorluk maksatlı olduğuna, teslimi yapılan değerlerin cinsi, nev’i ve miktarına ilişkin olarak tereddüde mahal bırakmayacak bilgilere yer verilmesi; faturanın hizmeti alanlar adına düzenlenmiş olunması; faturanın arka yüzünün de hizmeti alan kişilere veya kanuni temsilcilerine imzalatılmış olunması şarttır.     -          Ayni değerlerin, mükelleflerce dışarıdan sağlanarak sponsorluk hizmeti alanlara bağışlanmış olması durumunda da hizmeti alanlarca teslim alınacak bu değerler için alındı makbuzunun düzenlenmesi ve makbuzda, bağışlanan kıymetlerin değerlerinin, cinsinin, miktarlarının, adedinin v.b. hususların tereddüde mahal bırakmayacak şekilde yer alması şarttır. -          Gerçek ve tüzel kişiler, süresiz bir şekilde sponsor olamayacakları gibi; bunların herhangi bir şekilde vergi borçları da bulunmamalıdır. Bu nedenle kurumların sponsor olabilmeleri için bağlı bulundukları vergi dairesine müracaat ederek, vergi borcu olmadığına dair bir yazı almaları ve yapılan sponsorluk sözleşmesinin bir örneğini ilgili vergi dairesine vermeleri gerekmektedir.                  SPONSORLUKLA İLGİLİ KISITLAMALAR               Genel ahlaka adaba aykırı, zararlı ve kötü alışkanlıkları özendirici faaliyette bulunanlar, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklananlar, hileli iflas ettiğine karar verilenler, sponsorluk yapan ancak taahhüdünü yerine getirmeyen veya eksik yerine getirenler, vergi ve SSK prim borcu olanlar sponsorluk yapamazlar.               İNDİRİMİN SINIRI               İndirilebilecek sponsorluk harcamaları tutarı beyan edilen gelir veya kurum kazancı ile sınırlıdır. Zarar beyanı veya gelirin yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen sponsorluk harcamaları zarar olarak devredilemez. Kurumların mali kurum kazancını aşan sponsor harcamaları kanunen kabul edilmeyen giderdir.               B – KDV BAKIMINDAN               Sponsorluk harcamalarının ayni olması durumunda katma değer vergisinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. KDV kanununun 17’inci maddesinde sayılan kamusal kuruluşlar ile kamuya yararlı derneklere ve Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflara sponsorluk çerçevesinde yapılan ayni harcamalar için KDV hesaplanmayacak, bunlara ait girdi KDV’leri, gider ve hasılat KDV yazılarak düzeltilecektir.               Diğer taraftan KDV mükellefi olmayanlara reklam bedeli ödenmesinde KDV sorumluluğu söz konusudur (30 ve 55 sayılı KDV genel tebliğleri). Buna göre iktisadi işletme teşkil eden sporla ilgili faaliyetleri sebebiyle KDV mükellefi olan Türkiye Futbol Federasyonu, Gençlik ve Spor Müdürlüğü, Profesyonel Futbol Kulüpleri dışında kalan kulüp (dernek), kuruluş ve şahıslara verilen reklamlar KDV sorumluluğu kapsamındadır. Bu itibarla reklam ödemesi karşılığında fatura verilemeyen (reklam alanların KDV mükellefi olmamaları halinde) reklam verenler tarafından reklam bedeli üzerinden genel oranda KDV hesaplanarak 2 no’lu KDV beyannamesi ile beyan edilip ödenmesi ve ödenen tutarın 1 no’lu KDV beyannamesinde indirim konusu yapılması gerekir.               II – KÜLTÜREL SPONSORLUK HARCAMALARI               Gelir Vergisi Kanununun 89’uncu maddesinin 7’inci bendi ve kurumlar vergisi kanununun mükerrer 10’uncu maddesinin (d) bendi ile kültür varlıklarımızın korunması     ve kalıcı hale getirilmesi ile kültür envanterimizin oluşturulması amacıyla aşağıda sayılan harcamaların gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilmesine imkan sağlanmıştır.   -          Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslar arası organizasyonların gerçekleştirilmesine ilişkin harcamalar, -          Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisiyle ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD, DVD gibi işitsel, görsel veya basılı materyallerin hazırlanması, yayınlanması, dağıtılması ve tanıtımına ilişkin harcamalar, -          Yazma ve nadir eserlerin elektronik ortama aktarılması ile bunların Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılmasına ilişkin harcamalar, -          Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine ilişkin harcamalar, -          Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına ilişkin harcamalar, -          Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya Türkiye ye getirilmesi çalışmalarına ilişkin harcamalar, -          Kültür envanterlerinin oluşturulmasına ilişkin harcamalar, -          Kültür ve Tabiat Varlıklarının Koruma Kanunu kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına ilişkin harcamalar, -          Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, araç ve techizat tedariki ile film yapımına ilişkin harcamalar, -          Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon çalışmalarına ilişkin harcamalar, -          Yukarıda sayılan amaçlarla yapılan her türlü ayni ve nakdi bağış ve yardımlar.                  Ayrıca; 27.07.2004 gün ve 25535 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5226 sayılı yasa ile tescilli taşınmaz varlıkların devri ile ilgili veraset intikal vergisi, KDV istisnası ve tapu harcı istisnası gibi istisnalar, 21.07.2004 gün ve 25529 sayılı resmi gazetede yayınlanmış olan Kültür Yatırımları ve Girişimleri Teşvik Kanunu ile de, taşınmaz mal tahsisi, gelir vergisi stopaj indirimi, SSK işveren payı indirimi, su bedeli indirimi ve enerji desteği, yabancı uzman personel ve sanatçı çalıştırabilme, hafta sonu ve resmi tatillerde faaliyette bulunabilme gibi, indirim ve istisnalar getirilmiştir.                  HARCAMA VEYA BAĞIŞIN KOŞULU                  İndirimin uygulanabilmesi için yukarıda sayılan faaliyetlerin kamu idareleri, mahalli idareler, kamuya yararlı dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan veya Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen bir faaliyet olması gerekmektedir.                   İNDİRİMİN SINIRI                  Yapılan harcamanın veya bu amaçla yapılan bağışın tamamının indirilmesi mümkündür. Ancak indirim beyan edilen gelirle sınırlıdır. Bağış ve yardımla zarara sebebiyet verilemez veya zarar artırılamaz. İndirilemeyen kısım gelecek yıllara devredilemez.               III. SONUÇ                         Özellikle 2004 yılından itibaren kanun koyucu vergi mükelleflerine yukarıda belirtilen indirim ve istisnaları sağlayarak amatör ve profesyonel spor faaliyetlerinin ve kültürel faaliyetlerin teşvikini amaçlamıştır. (24.11.2010)