Sosyal Güvenlik Kurumu Borçlarının Yeniden Yapılandırılmasının Kapsamı ve Yapılandırma Esasları-Çetin Güneş SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BORÇLARININ YENİDEN YAPILANDIRILMASININ KAPSAMI VE YAPILANDIRMA ESASLARI   II.BÖLÜM   Özel Bina İnşaatları ile İhale Konusu işlere ait borçların yapılandırılması            Özel bina inşaatları ile ihale konusu işlerden dolayı ödenmemiş prim borçları zaten yapılandırma kapsamındadır.Ancak bu işler için ,özel bina inşaatlarında toplam maliyet bedeline,ihale konusu işlerde ise toplam hak ediş tutarına işçilik oranı uygulanarak bildirilmesi gereken en az işçilik miktarı belirlenmektedir.İşte bu belirlenen eksik işçilik miktarının bildirilmesi gerekenden düşük olması halinde bu borçlarda yapılandırma kapsamına alınmıştır.           Özel bina inşaatları ve ihale konusu işler iki kısımda incelenmiştir.;          I.Kısım; 30.06.2010 tarihine kadar bitirilmiş işlere ait olup Kanunun yayınlandığı tarihten önce Kurumca resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edildiği halde ödenmemiş olan eksik işçilik prim asılları ve bu alacaklara gecikme cezası ve zammı hesaplanan sürenin başlangıç tarihinden kanunun yayınlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde gecikme cezası ve zammı tahsilinden vazgeçilecektir.          II.Kısım:Eksik işçilik miktarı henüz hesaplanmayıp işverene tebliğ edilemeyen ve 30.06.2010 tarihine kadar bitirilmiş olan işler;           Bu durumda olanlar için tasarı kanunun yayınlandığı tarihten önce asgari işçilik tutarının tespitine yönelik olarak Kuruma başvurma şartı getirmiştir.          Yapılan bu başvuruya rağmen Kurumca hesaplanarak işverenlere tebliğ edilememiş olan işler için ortaya çıkan eksik işçilik tutarına gecikme zammı ve cezası hesaplanan sürenin başlangıç tarihinden kanunun yayınlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutar;           Hesaplanan bu tutara kanunun yayınlandığı tarihten asgari işçilik tutarının işverene tebliğ tarihine kadar geçen süre için 5510 sayılı yasanın 89. Maddesi 2. Fıkrasına göre hesaplanacak gecikme cezası,           İşverene tebliğ tarihinden  başlanarak 1 ay içerisinde yazılı olarak başvurularak tebligat tarihinden sonraki aydan başlamak üzere ilk taksitin ödenmesi ve daha sonraki taksitlerin ise 2 şer aylık dönemler halinde 12 taksitte ödenmesi halinde bu gecikme cezalarından vazgeçilmektedir.              Ancak,kanunun yayınlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar resen tahakkuk ettirilerek işverene tebliğ edilen eksik işçilik tutarları üzerinden hesaplanan sigorta prim tutarları ikişer aylık ödemeler halinde 36 aya kadar taksitlendirilebilir.   İdari Para Cezalarının Taksitlendirilmesi             I.Kısım:Kesinleşmiş idari para cezaları             31.07.2010 tarihine kadar işlenen fiillere ait olan ve kanunun yayınlandığı tarihten önce dava açma süresi sona eren idari para cezalarının asıllarının %50 sinden vazgeçilmektedir.             Dava açma süresi,5510 sayılı kanunun 102. Maddesinde 30 gün olarak belirtilmiş ancak dava açma sürecinden önce Kuruma itiraz süreci de dikkate alınmalıdır.              Yasanın aynı maddesinde idari para cezasının tebliğ tarihinden sonra 15 gün içerisinde Kuruma itiraz yolu açık olup Kurumun bu itiraza ilişkin tebligatının yapıldığı tarih itibariyle 30 günlük dava açma süreci başlamaktadır.             II.kısım:Dava safhasında bulunan veya dava açma süresi sona ermemiş idari para cezaları             31.07.2010 tarihine kadar işlenen fiillere ilişkin olup kanunun yayınlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar tahakkuk ettiği halde dava açılmış veya dava açma süresi sona ermemiş olan idari para cezası asıllarının %25 inden vazgeçilmektedir.              Bu nedenle idari para cezasına konu olan fiillerin işlenmiş olması halinde bir an önce tahakkuku yoluna gidilmesi gerekmektedir.              Aslında idari para cezalarında % 25 lik indirim ,102. Maddeye göre, 15 gün içerisinde ödenmiş olmak kaydıyla yapılmaktadır.Ancak,tasarı ile 36 aya kadar taksitlendirme imkanı işverenler açısında avantaj olmaktadır.               Daha önce ki yapılandırma hükümlerinden yararlanan ve yapılandırması bozulanlara ilişkin hükümler               Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları 5510 sayılı yasanın geçici 24 veya 25. Maddeleri uyarınca yeniden yapılandırıldığı halde taksit ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemiş olmaları nedeniyle yapılandırma haklarını kaybetmiş olanlardan ;               -Yapılandırmaları 12 taksite kadar yapılmış olanların ödenmemiş taksit sayısı 4 den fazla olmayanlar,               -Yapılandırmaları 24 taksite kadar yapılmış olanların ödenmemiş taksit sayısı 8 den fazla olmayanlar                Kanunun yayınlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar yazılı olarak başvurmaları halinde bozulmuş olan yeniden yapılandırma işlemleri başvuru tarihi ve taksit süresi dikkate alınarak ihya edilir.               Yapılandırmaları ihya edilen borçluların yapılandırmaları bozulduktan sonra bu kanunun çıktığı tarihe kadar yapmış oldukları ödemeler ihya edilen yapılandırmalarına mahsup edilir                İhya işleminin bozulmaması için ihya başvuru süresini takip eden üç ay içerisinde DİBS+1 puanlık faizin bileşik olarak hesaplanması neticesinde hesaplanacak faizi ile birlikte ödenmesi gerekmektedir.              Ön görülen süre içerisinde ödemenin yapılmaması halinde borçlar ihya öncesi duruma döndürülerek ödenen paralar genel hükümlere göre borca mahsup edilir.                Sigortalılık süreleri durdurulanların ihya prim borçları                Mülga 1479 ve 2926 sayılı yasalara göre tescilleri yapıldığı halde prim borçları nedeniyle kanunları uyarınca sigortalılık süresi durdurulanların ve bu sigortalılık süreleri bu Kanunun yayınlandığı tarih itibariyle ihya edilmemiş olanların kendileri veya hak sahipleri sigortalılık sürelerinin ihyası amacıyla Kanunun yayınlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar yapacakları yazılı müracaat ile durdurulmuş  olan bu sigortalılık süreleri için ödeyecekleri prim tutarının ,sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek ödeme sürelerinin bittiği tarihten Kanunun yayınlandığı tarihe kadar geçen süre için TEFE/ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın ,bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde bu alacağa uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı alacaklarının tamamının tahsilinden vazgeçilmektedir.                 Ancak,bu borçların ödeme süresi ile ilgili olarak ayrı bir yapılandırılma öngörülmüş olup yukarıda ki fıkraya göre hesaplanan prim borç tutarının tamamının Kanunun yayınlandığı tarihi izleyen beşinci ayın sonuna kadar ödenmesi halinde bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği aksi taktirde ,belirtilen süre içerisinde hesaplanan borç tutarının ödenmemesi halinde ihya işlemi geçerli sayılmayacaktır.                  Yapılandırmada Başvuru Süresi ,Ödeme Süresi ve Ödeme Şekli;                  Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyenler ,kanunun yayınlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar dilekçe ile ilgili Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne başvurulacaktır.                  Başvuruda ödeme süresi belirtilecek ve buna göre en fazla 18 aya kadar taksitlendirme yapılacaktır.                  İlk Taksit Kanunun yayınlandığı tarihi izleyen 4. Aydan başlayacak ve ikişer aylık dönemler halinde eşit taksitler ile ödenecektir.                  Hesaplanan tutar,ilk taksitin ödenme süresi içinde bir kerede ödenirse Kanunun yayınlandığı tarihten itibaren ödeme tarihinde kadar geçen süre için faiz uygulanmayacaktır.                   Taksitli ödemeler için borçlular 6,9,12 veya 18 taksit seçeneklerinden birini seçeceklerdir.                   Taksitli ödemelerde belirlenen tutara; Altı taksit için ; 1,05 Dokuz taksit için :1,07 Oniki taksit için :1,10 Onsekiz taksit için:1,15 Katsayıları ile çarpılacak ve bulunan tutar taksit sayısına bölünmek suretiyle ikişer aylık dönemler halinde ödenecek taksit tutarı hesaplanacaktır.                   Yapılandırma Hangi hallerde Bozulacaktır?                   Bir takvim yılında iki veya daha az taksitin süresi içerisinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde;                   -Ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarları son taksiti izleyen ayın sonuna kadar gecikme faizi ile birlikte ödenirse yapılandırma hükümlerinden yararlanılacaktır.                   -Bu şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresi içinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde yapılandırma hakkı kaybedilecektir.                   -Belirli bir tutar ödendikten sonra kalan tutarın ödenmemesi halinde ödenen tutarlar kadar yapılandırma hakkından yararlanacaklardır.                 Yapılandırmadan yararlanan borçlunun taksit ödeme süresince tahakkuk eden sigorta primlerini bir takvim yılında ikiden fazlasını vadesinde ödememesi halinde de yapılandırmaları bozulur                   Daha önce tecil edilen ve taksitlendirilen borçlar ne olacaktır?                   Sosyal Güvenlik Kurumu borçları ile ilgili olarak 2006 yılında 5458 sayılı yasaya göre yapılandırma yapmış olanlar hariç olmak üzere borçlarını taksitlendirerek ödemekte olanlar için kalan taksit tutarları için talep edilmesi halinde yapılandırma kanunu hükümlerinden yararlandırılacaklardır.                                 Dava açmama şartı;                    Yapılandırma Kanunu hükümlerinden yararlanmak için başvuranların, yazılı olarak ,yapılandırmaya ilişkin borç için dava açmayacağına veya açılmış olan davadan vazgeçtiğine dair irade belirtmeleri gerekmektedir.                      Açılmış olan davadan vazgeçmeye ilişkin dilekçe ilgili tahsil dairesine verilecek ve bu verilme tarihi yargı merciine verilme tarihi olarak kabul edilerek yargı merciine gönderilecektir.