Türkiye,geçen yılı 134.6 milyar dolarlık rekor ihracatla kapatı. Açıklanan rakamlara göre 134.6 milyar dolarlık ihracatın 80 milyar dolarını İstanbul, Ankara ve İzmir tek başına gerçekleştirdi. İşte bu tablo yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Rakamlara itiraz eden Anadolu illeri, kendilerine ait ihracatın kağıt üstünde büyük illere yazılmasını şikâyet ederek, büyümeden pay istiyor. Kalkınma ajanslarının bölge bölge yaptığı araştırmaya göre Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine ait 50 milyar dolarlık ihracat kaydı üretildiği yere ait değil. Bu durum Anadolu illeri için vergi kaybından teşviklere kadar milyonlarca dolar gelir kaybı anlamına geliyor.

RAKAMLAR FARKLI
Yaşanan tartışmanın kaynağı ihracatçı şirketlerin genel merkezlerinin genellikle büyük illerde bulunmasından kaynaklanıyor. Buna göre Türkiye'deki ihracat yapan şirketlerin yüzde 71'inin yönetim binaları İstanbul, Ankara ve İzmir'de yer alırken üretim tesisleri genellikle Anadolu illerinde bulunuyor. Şirketler ihracatlarını üretimi yaptığı şehirde değil genel merkezinin bulunduğu ilden gösteriyor. Bu da Anadolu illerinin kağıt üstünde geri kalmasına neden oluyor. Doğu Marmara Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Erkan Ayan Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova illerinden oluşan Doğu Marmara Bölgesi'nde, şirket merkezleri İstanbul'da ya da Doğu Marmara dışında olup Doğu Marmara'da üretim yapan firmaların ihracat rakamları üzerinde bir araştırma yaptıklarını belirtti. Bu araştırmaya göre örneğin Düzce'nin 2010 yılı ihracat 74 milyon dolar. Oysa şehirden 900 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti.

Düzce'nin kaybı 900 milyon dolar
Düzce TSO Başkanı Metin Büyük ise Düzce'de faaliyet gösteren büyük firmaların merkezlerinin Düzce'de bulunmayışı nedeniyle gerçek ihracat rakamlarına ulaşılamadığını söyledi. Büyük, "Sanayicilerimizin vergi daireleri genellikle büyük şehirlerde olduğundan Anadolu illeri gerçek ihracatlarını resmi verilere hiçbir zaman yansıtamıyor. Motivasyonumuz da düşüyor. Bir yasal düzenlemenin oluşmasını umut ediyorum" dedi.

Anadolu'nun ihracatı da İstanbul'dan
Konya Sanayi Odası Başkanı Tahir Büyükhelvacıgil ise sorunun sadece genel merkezlerden değil, ihracatçı şirketlerin büyük illerde yer almasından da kaynaklandığını belirtti ve "Konya'daki birçok firmanın ürünleri İstanbul üzerinden satılıyor" dedi.

Birliklerin geliri düşüyor
Aliağa Ticaret Odası (ALTO) Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Saka, Aliağa'da üretip kazanan kuruluşların bölgeye katkılarının artması için vergilerini Aliağa'da ödemeleri gerektiğini ifade etti. Saka, Aliağada'daki şirketlerin İstanbul üzerinden ihracat yapmasından dolayı gerçek ekonomik büyüklüğün bölge rakamlarına yansımadığını kaydetti.

50 milyar dolarlık haksızlık var
Anadolu'dakişehirlerin ihracat kazançlarını büyük illere kaptırması ekonomik kayba yol açıyor. Örneğin Düzce'nin 2011 ihracatı 84 milyon dolar. Oysa şehirden gerçekte 900 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Kent gelir vergilerinden alacağı 90 milyon TL'yi alamadı. İhracatçı birliklerinin kaybı ise 5 milyon TL.